● ଇଣ୍ଡିଆ-ଏଆଇ ଇମ୍ପାକ୍ଟ ସମିଟ୍ ୨୦୨୬ ହେଉଛି ଦକ୍ଷିଣ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଏଆଇ ସମ୍ମିଳନୀ
● ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ମନୁଷ୍ୟ, ପୃଥିବୀ ଏବଂ ପ୍ରଗତି ତିନୋଟି ସ୍ତମ୍ଭ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା, ଯାହା ସମାବେଶୀ ଏବଂ ସମାନ ବିକାଶ ପାଇଁ ଏଆଇର ଶକ୍ତିକୁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଥିଲା
● ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଏଆଇ-ଆଧାରିତ ସମାଧାନ, ଜୀବନ ସୁରକ୍ଷା ବୃଦ୍ଧି, ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ବିପର୍ୟ୍ୟୟ ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ମାଧ୍ୟମରେ ସାକାର କରାଯାଉଛି
● ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ, ଏଆଇ-ଆଧାରିତ ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗ୍ରାମରେ ପହଞ୍ଚିଛି
● ଡିଭୋରାକ୍ ପରି ଉନ୍ନତ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ମାଧ୍ୟମରେ ଏଆଇ ସମୁଦ୍ର ଜଳସ୍ତରବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ବାତ୍ୟା ପୂର୍ବାନୁମାନକୁ ଉନ୍ନତ କରି ଜଳବାୟୁ ବିପଦ ନିବାରଣକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରୁଛି
ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଧୁନିକ ଯୁଗର ଏକ ବଡ଼ ବାସ୍ତବତା। ଆଜି ଏହା ଜୀବନ ଏବଂ ଜୀବିକାର ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି। ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ବିପଦ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବାରୁ, ଅନୁକୂଳନ ଏବଂ ପ୍ରଶମନ ପାଇଁ ସକ୍ରିୟ ସମାଧାନ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ହୋଇଯାଇଛି। ନିଜର ଜଙ୍ଗଲ ଆଚ୍ଛାଦନ ବୃଦ୍ଧି କରି, ନବୀକରଣୀୟ ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର କରି, ନିର୍ଗମନ ହ୍ରାସ କରି ଏବଂ ପ୍ରତିକୂଳ ପାଣିପାଗର ଆହ୍ବାନର ସମାଧାନ କରି ଭାରତ ଏହି ଦିଗରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଗ୍ରଗତି କରିଛି। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ, କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (ଏଆଇ) ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉପକରଣ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି ଯାହା ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଏଆଇ କମ୍ପ୍ୟୁଟରଗୁଡ଼ିକୁ ତଥ୍ୟରୁ ଶିଖିବାକୁ ଏବଂ ନିଷ୍ପତ୍ତି କିମ୍ବା ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ କରେ। ଏଆଇରେ ଡିପ୍ ଲର୍ଣ୍ଣିଂ ହେଉଛି ଏପରି ଏକ ପଦ୍ଧତି ଯାହା କମ୍ପ୍ୟୁଟରଗୁଡ଼ିକୁ ବହୁ ପରିମାଣର ସୂଚନା ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ଭଲ ଭାବରେ ଶିଖିବାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଜଳବାୟୁ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଏଆଇ ସିଷ୍ଟମର ବ୍ୟବହାର ଜଳବାୟୁ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ସମାଧାନ ପ୍ରଦାନ କରେ, ଯେପରିକି ଉନ୍ନତ ଜଳବାୟୁ ମଡେଲିଂ, ନବୀକରଣୀୟ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନର ଉନ୍ନତ ପରିଚାଳନା, ସ୍ଥାୟୀ କୃଷି ପାଇଁ ସମାଧାନ ଏବଂ ବିପର୍ୟ୍ୟୟ ପ୍ରତି ବର୍ଦ୍ଧିତ ସ୍ଥିରତା।
ଇଣ୍ଡିଆ-ଏଆଇ ଇମ୍ପାକ୍ଟ ସମିଟ୍ ୨୦୨୬
ସମାବେଶୀ ବିକାଶକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବାରେ ଏଆଇର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି ଭାରତରେ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୧୬ରୁ ୨୦ ପର୍ୟ୍ୟନ୍ତ ଇଣ୍ଡିଆ-ଏଆଇ ଇମ୍ପାକ୍ଟ ସମିଟ୍ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହା ଥିଲା ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ସାଉଥରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାକୁ ଥିବା କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ଉପରେ ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱ ସମ୍ମିଳନୀ। ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ ସ୍ତମ୍ଭ – ଲୋକ, ଗ୍ରହ ଏବଂ ପ୍ରଗତି – ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏହି ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଶାସନ, ନବସୃଜନ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶରେ ଏଆଇର ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ସମ୍ଭାବନା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥିଲା।
ଏଆଇ ମାଧ୍ୟମରେ ବିପର୍ୟ୍ୟୟର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚେତାବନୀ ଏବଂ ବିପଦ ନିବାରଣ
ଉନ୍ନତ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଆମର ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଓ ବିପର୍ୟ୍ୟୟ ମୁକାବିଲା ପ୍ରସ୍ତୁତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଛି।
ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ ସୂଚନା ପ୍ରଣାଳୀ: ଘୂର୍ଣ୍ଣିଝଡ଼ ଏବଂ ଗୁରୁତର ପାଣିପାଗ ପାଇଁ ସଠିକ୍ ମଡେଲିଂ:
୧. ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଘୂର୍ଣ୍ଣିଝଡ଼ର ଶକ୍ତି ଆକଳନ କରିବା ପାଇଁ ଉନ୍ନତ ଡିଭୋରାକ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତି (ଏଡିଟି) ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ, ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ମଧ୍ୟମ-ପରିସର ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ ପାଇଁ ୟୁରୋପୀୟ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଏଆଇ-ଆଧାରିତ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଉନ୍ନତ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏକ ଘୂର୍ଣ୍ଣିଝଡ଼ କେବେ ସୃଷ୍ଟି ହେବ, ଏହାର ଦିଗ ଏବଂ ତାର ଶକ୍ତି ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
୨. ପୃଥିବୀ ବିଜ୍ଞାନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ୨୨ ପେଟାଫ୍ଲପ୍ କ୍ଷମତା ବିଶିଷ୍ଟ ଉଚ୍ଚ କ୍ଷମତା ସଂପନ୍ନ କମ୍ପ୍ୟୁଟିଂ ସିଷ୍ଟମ (ସୁପର କମ୍ପ୍ୟୁଟର) ସ୍ଥାପନ କରିଛି। ଏହି ସିଷ୍ଟମର ପ୍ରାୟ ୧୦ ପ୍ରତିଶତ ଏଆଇ କାର୍ୟ୍ୟ ପାଇଁ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଗ୍ରାଫିକ୍ସ ପ୍ରୋସେସିଂ ୟୁନିଟ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ। ଏହା ସହିତ, ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନରେ ଏଆଇ ଏବଂ ମେସିନ୍ ଲର୍ଣ୍ଣିଂ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଗ୍ରାଫିକ୍ସ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ୟୁନିଟ୍ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସିଷ୍ଟମଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକ ସଠିକ୍ ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ ମଡେଲ ବିକାଶ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
ଜାରି ରହିଥିବା ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶ
ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଓ ବିପର୍ୟ୍ୟୟ ମୁକାବିଲା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏଆଇର ପ୍ରୟୋଗ ଲାଗି ଭାରତରେ ବିଭିନ୍ନ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପକ୍ଷରୁ ଗବେଷଣା ଜାରି ରହିଛି। ଭାରତୀୟ ଗବେଷକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ଟ୍ରାନ୍ସଫର୍ମର-ଆଧାରିତ ନ୍ୟୁରାଲ ନେଟୱାର୍କଗୁଡ଼ିକ ୧୮ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ମୌସୁମୀ ଆଚରଣର ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିପାରିବ। ଏହା ସହିତ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଏଆଇ ସିଷ୍ଟମର ତୁଳନାତ୍ମକ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଉଛି।
ଏହି ସିଷ୍ଟମଗୁଡ଼ିକରେ ଏକ୍ସବକ୍ଟ୍ରଷଉବଗ୍ଦଗ୍ଧ, ଚବଦ୍ଭଶଙ୍କଡରବଗ୍ଧଷରକ୍ସ, ଇଙ୍କକ୍ସକ୍ଟକ୍ସବ, ଏବଂ ୠକ୍ଟଙ୍କକ୍ସଉବଗ୍ଦଗ୍ଧଘରଗ୍ଧ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଅଧ୍ୟୟନଗୁଡ଼ିକ ଟ୍ରାକ୍ ପୂର୍ବାନୁମାନର ସଠିକତାରେ ଉନ୍ନତି ଦେଖାଇଛି। ଘୂର୍ଣ୍ଣିଝଡ଼ ଲ୍ୟାଣ୍ଡଫଲ୍ ପୂର୍ବରୁ ୯୬ ଘଣ୍ଟା ପୂର୍ବରୁ ଓ ୨୦୦ କିଲୋମିଟର ପୂର୍ବରୁ ଏହା ସଠିକ ପୂର୍ବନୁମାନ କରିଥାଏ। ଏହି ଅଗ୍ରଗତିଗୁଡ଼ିକ ଲୋକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ଏବଂ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ସୁରକ୍ଷାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରୁଛି। ଏହାଛଡ଼ା ଆଇଆଇଟି ବମ୍ବେ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପାଡାନେଟ୍ ନାମକ ଏଆଇ ମଡେଲ ବିକଶିତ କରାଯାଇଛି ଯାହାକି ଆକାଶମାର୍ଗରୁ ନିଆଯାଇଥିବା ଫଟୋରୁ ସଠିକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଆକଳନ କରିଥାଏ। ସେହିପରି ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ ପାଇଁ ଆଇଆଇଟି ମାଡ୍ରାସ ପକ୍ଷରୁ ରିଲାଏବିଲିଟି ଏନସେମ୍ବଲ ଆଭରେଜିଂ (ଆରଇଏ) ନାମକ ଏକ ଏଆଇ ମଡେଲ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଭାରତୀୟ କ୍ରାନ୍ତୀୟ ପାଣିପାଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (ଆଇଆଇଟିଏମ) ପୁଣେ ପକ୍ଷରୁ କେତେକ ଏଆଇ ମଡେଲର ବିକାଶ କରାଯାଇଛି। ସେହିପରି ଏଆଇ ଓ ମେସିନ ଲର୍ଣ୍ଣିଂ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗବେଷଣା ଲାଗି ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ଏକ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଦଳ ଗଠନ କରିଛି ଓ ଆଇଆଇଟି, ଏନଆଇଟି, ଇସ୍ରୋ, ଡିଆରଡିଓ ଆଦି ବିଭିନ୍ନ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସହ ବୁଝାମଣା କରିଛି।
ଭୂସ୍ଖଳନ, ବନ୍ୟା ଓ ଗ୍ଲାସିୟର ପର୍ୟ୍ୟବେକ୍ଷଣ
ବିପଦପ୍ରବଣ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ଏଆଇ-ଭିତ୍ତିକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚେତାବନୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ କାର୍ୟ୍ୟକ୍ଷମ ରହିଛି । ଭାରତରେ ବିକଶିତ ଏକ ସ୍ୱଦେଶୀ ଏଆଇ-ଭିତ୍ତିକ ଭୂସ୍ଖଳନ ଚେତାବନୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭୂସ୍ଖଳନର ତିନି ଘଣ୍ଟା ପୂର୍ବରୁ ସତର୍କତା ପ୍ରଦାନ କରୁଛି। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ମାଟିର ଆର୍ଦ୍ରତା, ବର୍ଷା, ଆର୍ଦ୍ରତା, ତାପମାତ୍ରା ଏବଂ ଭୂମି ଗତି ମାପିବା ପାଇଁ କମ ମୂଲ୍ୟର ସେନ୍ସର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏହି ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ୯୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ସଠିକତା ସହିତ ଏକ ମେସିନ୍ ଲର୍ଣ୍ଣିଂ ମଡେଲ୍ କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ। ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ୬୦ରୁ ଅଧିକ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି। ଇସ୍ରୋ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭାରତୀୟ ଭୂମି ତଥ୍ୟ ଆସିମିଲେସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ (ଆଇଏଲଡିଏଏସ), ଭୂମି ଅବସ୍ଥା ଏବଂ ବନ୍ୟା ପ୍ରବଣ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକର ସଠିକ୍ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିବା ପାଇଁ ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ସେନ୍ସିଂ ଏବଂ ବିଶେଷ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ମଡେଲ୍ ବ୍ୟବହାର କରେ। ଗଙ୍ଗା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ଭଳି ଅଞ୍ଚଳରେ ନଦୀଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରିବା ପାଇଁ ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଏଆଇ କୌଶଳକୁ ମିଶ୍ରଣ କରୁଥିବା ବନ୍ୟା ପୂର୍ବାନୁମାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିକଶିତ ହୋଇଛି। ସେହିପରି, ବ୍ରହ୍ମସାଟାର୍କ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ଅବବାହିକା ପାଇଁ ବନ୍ୟା ପୂର୍ବାନୁମାନ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଏଈଗ-ଉଖଓଗଚଇଉଞ ଏକ ଟୁଲକିଟ୍ ଯାହା ଗଙ୍ଗା, ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ଏବଂ ମେଘନା ଅବବାହିକାରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ଜଳ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତିର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରେ। ଏହି ଏଆଇ-ଆଧାରିତ ସିଷ୍ଟମଗୁଡ଼ିକ ମିଳିତ ଭାବରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚେତାବନୀ ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ, ସ୍ଥାନାନ୍ତର ଯୋଜନାକୁ ସହଜ କରିଥାଏ।
ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରୁ ଜଳବାୟୁ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ:
ଭାରତ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ, ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସହିତ ମିଳିତ ଭାବରେ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ସ୍ତରୀୟ ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ (ଜିପିଏଲଡବ୍ଲୁଏଫ) ସେବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଏହି ସେବା ଭାରତର ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ। ଏହା ଏକକାଳୀନ ଅନେକ ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ ମଡେଲ ବ୍ୟବହାର କରେ। ଚାଷୀମାନେ ଇ-ଗ୍ରାମ ସ୍ୱରାଜ, ମେରୀ ପଞ୍ଚାୟତ ଏବଂ ମୌସମ ଗ୍ରାମ ଭଳି ଆପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ପୂର୍ବାନୁମାନ ପାଇପାରିବେ। ଏହି ସୂଚନାରେ ତାପମାତ୍ରା, ବର୍ଷା, ଆର୍ଦ୍ରତା, ପବନ ଏବଂ ମେଘ ଆବରଣ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହା ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ବିହନ, ଅମଳ ଏବଂ ଜଳସେଚନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଉତ୍ତମ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଭାରତ ସରକାର ୨୭ ମଇ, ୨୦୨୫ ରେ ଭାରତ ପୂର୍ବାନୁମାନ ପ୍ରଣାଳୀ (ଭାରତଏଫଏସ) ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଏହା ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ବଦେଶରେ-ବିକଶିତ ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ ମଡେଲ। ଏହା ଗ୍ରାମ ସ୍ତର ପର୍ୟ୍ୟନ୍ତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଠିକ ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରେ।
ଜଳବାୟୁ ଓ ପାଣିପାଗ ପାଇଁ ଉଦୀୟମାନ ଏଆଇ ଉପକରଣ
ସରକାର ମୌସମଜିପିଟି ନାମକ ଏକ ଏଆଇ ଚାଟବଟ୍ ବିକଶିତ କରୁଛନ୍ତି, ଯାହା ଚାଷୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜଳବାୟୁ ଏବଂ ପାଣିପାଗ ପରାମର୍ଶ ପ୍ରଦାନ କରିବ। ସରକାର ବର୍ଷାର ପୂର୍ବାନୁମାନ ଏବଂ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିବା ପାଇଁ ଏଆଇ ଗବେଷଣା କରୁଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଗ୍ନି, କୁହୁଡ଼ି, ବିଜୁଳି ଏବଂ ଝଡ଼ର ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିବା ପାଇଁ ଏଆଇ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି। ଡିପ୍ ଲର୍ଣ୍ଣିଂ କୌଶଳ ପାଣିପାଗ ବର୍ଷା ପୂର୍ବାନୁମାନର ସଠିକତାକୁ ଉନ୍ନତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ସେହିପରି ଏଆଇ ବ୍ୟବହାର କରି ଉପକୂଳ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ସ୍ତର ନିରୀକ୍ଷଣ ଭାରତକୁ ଜଳବାୟୁ ବିପଦ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛି। ଏହିପରିଭାବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସଠିକ୍ ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ ଜଳବାୟୁ ସୂଚନା ଉପଲବ୍ଧ କରି, ଭାରତ ଜନସମୁଦାୟର ସହନକ୍ଷମତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରୁଛି।
ଏଆଇ-ଚାଳିତ ଜଙ୍ଗଲ ତଦାରଖ ଓ ସୁରକ୍ଷା
ଉନ୍ନତ ନିରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ ନିରୀକ୍ଷଣ କୌଶଳ ମାଧ୍ୟମରେ ଏଆଇ ଭାରତୀୟ ଜଙ୍ଗଲକୁ ସୁରକ୍ଷା କରୁଛି। ଏହା ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲଗାଯାଇଥିବା କ୍ୟାମେରାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ରିଅଲ-ଟାଇମ ଫୁଟେଜ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା ପାଇଁ ମେସିନ୍ ଭିଜନ୍ (ଏମଭି) ଏବଂ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ବ୍ୟବହାର କରେ। ଏଆଇ ବନାଗ୍ମି ଏବଂ ଏହା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ମାନବ କାର୍ୟ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚେତାବନୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭାବରେ କାର୍ୟ୍ୟ କରେ। ଏହା ନିଆଁ ବ୍ୟାପିବା ପୂର୍ବରୁ ଏହାକୁ ରୋକିବା କିମ୍ବା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଏହା ଏଥିପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଯେ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ୭୫ ପ୍ରତିଶତ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ପଛରେ ମଣିଷ ଥାଏ। ଜଙ୍ଗଲ ସୀମାରେ ସ୍ଥାପିତ ଏଆଇ ଏବଂ ମେସିନ୍ ଭିଜନ୍ (ଏମଭି) ସହିତ ସଜ୍ଜିତ କ୍ୟାମେରା ଜଙ୍ଗଲ ବାହାରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରେ। ଏହା ମାନବ-ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ସଂଘର୍ଷକୁ ରୋକିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ଏଆଇ ନିରୀକ୍ଷଣ କୌଶଳ ସଂରକ୍ଷିତ ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳରେ ବେଆଇନ ଜବରଦଖଲ ଏବଂ ଗଛ କାଟିବା ଭଳି କାର୍ୟ୍ୟକଳାପକୁ ଚିହ୍ନଟ କରେ। ସାଟେଲାଇଟ୍, ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ଭୂମି ସେନ୍ସରର ଏକ ସମନ୍ୱିତ ନେଟୱାର୍କ ଜଙ୍ଗଲ ସଂରକ୍ଷଣ ପରିଚାଳନାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରୁଛି ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଛି।
ବାୟୁ ଓ ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିରାକରଣ ଦିଗରେ ଏଆଇ ଆଧାରିତ ଉଦ୍ଭାବନ:
ଏଆଇ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ଭାରତର ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରୁଛି, ସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶ ଏବଂ ସୁସ୍ଥ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପାଇଁ ପଥ ପ୍ରଶସ୍ତ କରୁଛି।
ରିଅଲ୍-ଟାଇମ୍ ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ମନିଟରିଂ: ଆଇଆଇଟି କାନପୁରର ଇଓଜଇଡଇଞ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ଏବଂ ଆଇଆଇଟି ଦିଲ୍ଲୀ ସ୍ଥାୟୀ ସହର ପାଇଁ ଏଆଇ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବିକାଶ ପାଇଁ ଏକ ଚୁକ୍ତିନାମା କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସହଭାଗୀତା ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା, ବିଦ୍ୟୁତ୍, ଟ୍ରାଫିକ୍, ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ସରକାରୀ ସେବା ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ସହରାଞ୍ଚଳ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ କାର୍ୟ୍ୟ କରିବ।
ଭୂତଳ ଜଳ ଏବଂ ପାନୀୟ ଜଳ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବିପଦ ମ୍ୟାପିଂ: ଆଇଆଇଟି ଖଡ଼ଗପୁରର ଗବେଷକମାନେ ଭାରତର ପାନୀୟ ଜଳରେ ଆର୍ସେନିକ୍ ପ୍ରଦୂଷଣ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଏଆଇ-ଆଧାରିତ ପୂର୍ବାନୁମାନ ମଡେଲ୍ ବିକଶିତ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଗଙ୍ଗା ନଦୀ କୂଳରେ ବାସ କରୁଥିବା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରେ, ଯେଉଁମାନେ ଏହି ସଙ୍କଟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ।
ଉପସଂହାର
ଭାରତ ଏଆଇ-ଭିତ୍ତିକ ଜଳବାୟୁ ସମାଧାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ନେତା ଭାବରେ ଉଭା ହେଉଛି। ଦେଶ ସାଂସ୍ଥାଗତ ନବସୃଜନ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ବହୁପାକ୍ଷିକ ସହଭାଗୀତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଛି। ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ ଗ୍ରାମସ୍ତରୀୟ ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ ପ୍ରଦାନ କରେ, ଯାହା ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଞ୍ଚାୟତରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଭାରତ ଏଆଇ ଭିତ୍ତିଭୂମିରେ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ନିବେଶ କରିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ୨୨ ପେଟାଫ୍ଲୋପ୍ସ କମ୍ପ୍ୟୁଟିଂ କ୍ଷମତା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହି ନିବେଶଗୁଡ଼ିକ ନବସୃଜନ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସହଯୋଗ ପ୍ରତି ଭାରତର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ଭାରତ ୨୦୭୦ ସୁଦ୍ଧା ଏହାର ନେଟ୍-ଶୂନ୍ୟ ନିର୍ଗମନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଆଡକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଛି। ଏଆଇ-ଚାଳିତ ସମାଧାନଗୁଡ଼ିକ ନବୀକରଣୀୟ ଶକ୍ତି, ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ କୃଷି ଏବଂ ବିପର୍ୟ୍ୟୟ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛି। ଏଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସଫଳତା ନୁହେଁ, ବରଂ ଜଳବାୟୁ ଆହ୍ବାନର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଉପକରଣ। ଭାରତ ପ୍ରମାଣ କରୁଛି ଯେ ଏଆଇ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିବାରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର ହୋଇପାରେ, ବିଶେଷକରି ବିଶ୍ୱ ଦକ୍ଷିଣରେ ଦୁର୍ବଳ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପାଇଁ।
