‘୨୦୨୬-୨୭ରୁ ୨୦୩୦-୩୧ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ‘କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିକାଶ ଯୋଜନା’କୁ କ୍ୟାବିନେଟ ମଞ୍ଜୁରି

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ୍ ‘‘୨୦୨୬-୨୭ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରୁ ୨୦୩୦-୩୧ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳ ବିଦ୍ୟୁତ୍ (ଏସଏଚପି) ବିକାଶ ଯୋଜନା’’କୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଛି। ଏହି ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ, ପ୍ରାୟ ୧୫୦୦ ମେଗାୱାଟ କ୍ଷମତା ବିଶିଷ୍ଟ କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳ ବିଦ୍ୟୁତ୍ (ଏସଏଚପି) ପ୍ରକଳ୍ପ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ୨୫୮୪.୬୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟ କରାଯିବ।

ଏହି ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବାକୁ ଥିବା କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରକଳ୍ପ (୧-୨୫ ମେଗାୱାଟ କ୍ଷମତା) ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଦିଆଯିବ। ଏହି ଯୋଜନା ବିଶେଷ ଭାବରେ ପାହାଡିଆ ଏବଂ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଲାଭଦାୟକ କରିବ, ଯେଉଁଠାରେ ଏପରି ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଅପାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସୀମାକୁ ଲାଗି ରହିଥିବା ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ, କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ପ୍ରତି ମେଗାୱାଟ ପାଇଁ ୩.୬ କୋଟି ଟଙ୍କା କିମ୍ବା ପ୍ରକଳ୍ପ ମୂଲ୍ୟର ୩୦ ପ୍ରତିଶତ (ଯାହା କମ୍ ହେବ) ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବେ। ପ୍ରତି ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ  ସର୍ବାଧିକ ସୀମା ୩୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ହେବ। ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ, ପ୍ରତି ମେଗାୱାଟ ପାଇଁ ୨୪ କୋଟି ଟଙ୍କା କିମ୍ବା ପ୍ରକଳ୍ପ ମୂଲ୍ୟର ୨୦ ପ୍ରତିଶତ (ଯେଉଁଟି କମ୍ ହେବ) ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ। ପ୍ରତି ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ସୀମା ୨୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ହେବ। ଏହା ଦୂରଦୂରାନ୍ତ ଏବଂ ଦୁର୍ଗମ ସ୍ଥାନରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳବିଦ୍ୟୁତର ସମ୍ଭାବନାକୁ ଉପଯୋଗ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ଏପରି ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ୨,୫୩୨ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟବରାଦ କରାଯାଇଛି। ଏହା କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳବିଦ୍ୟୁତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ୧୫,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ନିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିବ, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତି ପଦକ୍ଷେପକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବ, ଦୂରଦୂରାନ୍ତ ଓ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ନିବେଶ ବୃଦ୍ଧି କରିବ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହି ନିବେଶ ୧୦୦ ପ୍ରତିଶତ ସ୍ୱଦେଶୀ ଉତ୍ସ ପ୍ଲାଣ୍ଟ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ବ୍ୟବହାର କରି ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରିବ।

ଏହି ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ, ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାୟ ୨୦୦ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରକଳ୍ପ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯିବ। ଫଳରେ ଭବିଷ୍ୟତରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳା ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିବ। ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରୀ ଏଜେନ୍ସିଗୁଡ଼ିକୁ ଏପରି ଡିପିଆର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାରେ ସହାୟତା କରିବା ପାଇଁ ୩୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟବରାଦ କରାଯାଇଛି।

ଏହି ଯୋଜନା ପ୍ରକଳ୍ପ ନିର୍ମାଣ ସମୟରେ ୫୧ ଲକ୍ଷ ମାନବ-ଦିବସ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିବ। ଏହାସହିତ, ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଓ ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ଏସଏଚପି (ସ୍ମଲ୍ ହ୍ୟାଣ୍ଡ ହିଟର) ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ପରିଚାଳନାରେ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ହେବ। ଏସଏଚପି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ପ୍ରକୃତିର ହୋଇଥିବାରୁ ଲମ୍ବା ସଞ୍ଚାରଣ ଲାଇନର ଆବଶ୍ୟକତା ସର୍ବନିମ୍ନ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଦ୍ଵାରା ପରିବହନ କ୍ଷତି ହ୍ରାସ ପାଏ।

ଏହି ଯୋଜନାର ଶୁଭାରମ୍ଭ କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳବିଦ୍ୟୁତ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଏକ ନୂତନ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପ୍ରଦାନ କରିବ ଏବଂ ଉପଲବ୍ଧ ସମ୍ଭାବନାକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଉପଯୋଗ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ଏସଏଚପି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ, କାରଣ ଏହା ବଡ଼ ପରିମାଣର ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ, ଜଙ୍ଗଲ କ୍ଷୟ ଏବଂ ଗଣ ବିସ୍ଥାପନକୁ ଏଡାଏ। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ସ୍ଥାନୀୟ ନିବେଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଏବଂ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରି ଦୂରଦୂରାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ସାମାଜିକ-ଆର୍ଥିକ ବିକାଶକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବ, କାରଣ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ସାଧାରଣତଃ ୪୦ ରୁ ୬୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ।