ଇମିଗ୍ରେସନ, ଭିସା, ବିଦେଶୀ ପଞ୍ଜୀକରଣ ଏବଂ ଟ୍ରାକିଂ (ଆଇ. ଭି. ଏଫ୍. ଆର୍. ଟି.) ଯୋଜନା ଜାରି ରଖିବାକୁ କ୍ୟାବିନେଟ ମଞ୍ଜୁରି
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ ଇମିଗ୍ରେସନ, ଭିସା, ବିଦେଶୀ ପଞ୍ଜୀକରଣ ଏବଂ ଟ୍ରାକିଂ (ଆଇ. ଭି. ଏଫ୍. ଆର୍. ଟି.) ଯୋଜନାକୁ ୨୦୨୬ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ୩୧ ତାରିଖ ପରେ ୨୦୨୬ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ମାସ ୧ ତାରିଖ ଠାରୁ ୨୦୩୧ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ୩୧ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଜାରି ରଖିବାକୁ ମଞ୍ଜୁରି ଦେଇଛନ୍ତି।
ଆଇ. ଭି. ଏଫ୍. ଆର୍. ଟି. ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଭାରତରେ ପ୍ରବାସୀ, ଭିସା ପ୍ରଦାନ ଏବଂ ବିଦେଶୀଙ୍କ ପଞ୍ଜୀକରଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପରସ୍ପର ସହ ଯୋଡ଼ିବା ଏବଂ ସହଜ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରୁଛି। ଆଇ. ଭି. ଏଫ୍. ଆର୍. ଟି. ର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ସମନ୍ୱିତ ସେବା ପ୍ରଦାନ ଢାଞ୍ଚା ମଧ୍ୟରେ ଇମିଗ୍ରେସନ୍ ଏବଂ ଭିସା ସେବାଗୁଡ଼ିକର ଆଧୁନିକୀକରଣ ଏବଂ ଉନ୍ନତିକରଣ। ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ସହିତ ବୈଧ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ କରିବା ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟାପାର ସଂକ୍ରାନ୍ତ କ୍ୟାବିନେଟ କମିଟି ଦ୍ୱାରା ୧୦୧୧ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବଜେଟ୍ ବ୍ୟୟ ଏବଂ ସେପ୍ଟେମ୍ବର, ୨୦୧୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରକଳ୍ପ ଅବଧି ସହିତ ଅନୁମୋଦନ କରାଯାଇଥିଲା। କୌଣସି ଅତିରିକ୍ତ ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଭାବ ବିନା, କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ସମୟସୀମା ୩୧ ମାର୍ଚ୍ଚ, ୨୦୧୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏବଂ ଆହୁରି ୩୧ ମାର୍ଚ୍ଚ, ୨୦୨୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ସହିତ, ୨୦୧୫ରେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ବଜେଟ ବ୍ୟୟ ବରାଦକୁ ସଂଶୋଧିତ କରି ୬୩୮.୯୦ କୋଟି କରାଯାଇଥିଲା। ମୋଟ ସଂଶୋଧିତ ବ୍ୟୟ ବରାଦ ୬୩୮.୯୦ କୋଟି’ ତୁଳନାରେ ୬୧୩.୨୮ କୋଟି’ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥିଲା। ୧୩୬୫ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବଜେଟ୍ ବ୍ୟୟ ସହିତ ୦୧.୦୪.୨୦୨୧ ରୁ ୩୧.୦୩.୨୦୨୬ କୁ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଅବଧି ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ସମ୍ପ୍ରସାରଣକୁ କ୍ୟାବିନେଟ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲା।
ଏହି ଯୋଜନା ବର୍ତ୍ତମାନର ଆଇ. ଭି. ଏଫ୍. ଆର୍. ଟି. ଯୋଜନାର ପରିସର ଏବଂ କ୍ଷମତାକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଏବଂ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, କେବଳ ବର୍ତ୍ତମାନର ଢାଞ୍ଚାକୁ ପୁନଃ ପରିକଳ୍ପନା ଏବଂ ନବୀକରଣ କରି ନୁହେଁ, ବରଂ ସୁରକ୍ଷା ଢାଞ୍ଚାରେ ଆପୋଷ ବୁଝାମଣା ନକରି ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ବୈଷୟିକ ସମାଧାନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରିଛି। ବୈଶ୍ୱିକ ଭ୍ରମଣର କ୍ରମବର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଣୁ ଚାହିଦାକୁ ପୂରଣ କରିବା ଏବଂ ଉଦୀୟମାନ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଆହ୍ୱାନର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ଆଇ. ଭି. ଏଫ୍. ଆର୍. ଟି. ପ୍ରକଳ୍ପର ଆଧୁନିକୀକରଣ ଜରୁରୀ। ନିକଟରେ ଇମିଗ୍ରେସନ୍ ଆଣ୍ଡ ଫରେନର୍ସ ଆକ୍ଟ, ୨୦୨୫ ଏବଂ ଏହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ନିୟମ ଏବଂ ଶୃଙ୍ଖଳା ଲାଗୁ ହେବା ପରେ, ଇମିଗ୍ରେସନ୍, ଭିସା, ଏବଂ ବିଦେଶୀ ପଞ୍ଜୀକରଣ ଏବଂ ଟ୍ରାକିଂ (ଆଇଭିଏଫଆରଟି) ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଏବଂ ଆଧୁନିକୀକରଣ କରିବା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଇମିଗ୍ରେସନ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ବେଆଇନ ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ ସମେତ ବିଦେଶୀ ପରିଚାଳନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଦୀୟମାନ ଆବଶ୍ୟକତା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ଆହ୍ୱାନଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଭାବୀ ଭାବରେ ପୂରଣ କରାଯାଇପାରିବ। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ନିରନ୍ତରତା କେବଳ ଏକ ବୈଷୟିକ ଉନ୍ନତିକରଣ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଇମିଗ୍ରେସନ୍ ଏବଂ ଭିସା ପ୍ରଦାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗତିଶୀଳତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ଏକ ରଣନୈତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ତିନୋଟି ବ୍ୟାପକ କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯିବ: (କ) ଉଦୀୟମାନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ନବସୃଜନ, (ଖ) ମୂଳ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଏବଂ (ଗ) ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ସେବା ଅନୁକୂଳତା।
ଏହି ଯୋଜନା ନିରନ୍ତର ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତ୍ରୀ ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ମୋବାଇଲ ଆଧାରିତ ସେବା ଏବଂ ସ୍ୱ-ସେବା କିଓସ୍କ ସମେତ ଉଦୀୟମାନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଗ୍ରହଣ କରି ଇମିଗ୍ରେସନ ଏବଂ ଭିସା ଇକୋସିଷ୍ଟମର ଆଧୁନିକୀକରଣ କରିବ। ଏହା ଇମିଗ୍ରେସନ୍ ପୋଷ୍ଟ, ଏଫ୍. ଆର୍. ଓ. ଏବଂ ଡାଟା ସେଣ୍ଟରଗୁଡ଼ିକରେ ମୌଳିକ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ଉନ୍ନତିକରଣ ଏବଂ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କରିବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଏକ ନମନୀୟ ଏବଂ ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇପାରିବ। ଏହାବ୍ୟତୀତ, ଏହା ଏକୀକୃତ ଡିଜିଟାଲ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରି, କୋର୍ ଆପ୍ଲିକେସନ୍ ସ୍ଥାପତ୍ୟକୁ ନବୀକରଣ କରି, ଉନ୍ନତ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଅଭିଜ୍ଞତା ପାଇଁ ନେଟୱାର୍କ ଏବଂ ନିୟୋଜନ ଢାଞ୍ଚାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରି ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଏବଂ ସେବା ବିତରଣକୁ ଅନୁକୂଳ କରିବ, ଯାହା ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ସହିତ ବୈଧ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ କରିବ। ଏହା ସେବା ଜାରି ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଭାରତକୁ ଅଧିକ ବିଦେଶୀ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଅଭିନବ ବୈଷୟିକ ସମାଧାନଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ପର୍ଯ୍ୟଟନ, ଚିକିତ୍ସା ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ମିଳିବ। ଆଇ. ଭି. ଏଫ୍. ଆର୍. ଟି. ରେ ଅପାର ସକାରାତ୍ମକ ବାହ୍ୟତା ରହିଛି ଯାହା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଟ୍ରାଫିକ୍, ବ୍ୟବସାୟ, ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଆର୍ଥିକ ବିକାଶର ମାର୍ଗ ପ୍ରଶସ୍ତ ହେବ ଏବଂ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହେବ।
ଏହି ଯୋଜନାରେ ସାରା ଦେଶରେ ୧୧୭ଟି ଇମିଗ୍ରେସନ୍ ପୋଷ୍ଟ (ଆଇ. ପି.), ୧୫ଟି ବିଦେଶୀ ଆଞ୍ଚଳିକ ପଞ୍ଜୀକରଣ ଅଧିକାରୀ (ଏଫ୍. ଆର୍. ଓ.) ଏବଂ ୮୫୪ ଜଣ ବିଦେଶୀ ପଞ୍ଜୀକରଣ ଅଧିକାରୀ (ଏଫ୍. ଆର୍. ଓ.)/ପୋଲିସ ଅଧୀକ୍ଷକ (ଏସ୍. ପି.)/ଡେପୁଟି କମିଶନର ଅଫ୍ ପୋଲିସ୍ (ଡି. ସି. ପି.) ସାମିଲ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଆଇ. ଭି. ଏଫ୍. ଆର୍. ଟି. ବ୍ୟବସ୍ଥା ଇମିଗ୍ରେସନ୍ ଏବଂ ଭିସା କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେବା ପ୍ରଦାନ ଏବଂ ପରିଚାଳନା ଦକ୍ଷତାରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଉନ୍ନତି ଆଣିଛି। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନଲାଇନ୍ ନିଯୁକ୍ତି ସମୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଏବଂ ଦେୟ ସୁବିଧା ସହିତ ଏକ ୧୦୦% କଣ୍ଟାକ୍ସଲେସ୍ ଏବଂ ଫେସଲେସ ଭିସା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସକ୍ଷମ କରିଛି, ଯାହା ଫଳରେ ଗତ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୭୨ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଇ-ଭିସା ଆବେଦନଗୁଡ଼ିକର ୯୧.୨୪% ସହିତ ଭିସା ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ସମୟକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରାଯାଇଛି। ଇମିଗ୍ରେସନ୍ ପୋଷ୍ଟରେ ହାରାହାରି ଯାତ୍ରୀ କ୍ଲିୟରାନ୍ସ ସମୟ ମଧ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ୫ ରୁ ୬ ମିନିଟରୁ ବାୟୋମେଟ୍ରିକସ ସମେତ ୨.୫ ରୁ ୩ ମିନିଟକୁ ହ୍ରାସ କରାଯାଇଛି।
୧୩ଟି ପ୍ରମୁଖ ବିମାନ ବନ୍ଦରରେ ସ୍ୱୟଂକ୍ରିୟ ଇ-ଗେଟ୍ ଜରିଆରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଥିବା ଫାଷ୍ଟ ଟ୍ରାକ୍ ଇମିଗ୍ରେସନ୍-ଟ୍ରଷ୍ଟେଡ୍ ଟ୍ରାଭେଲର୍ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ୍ (ଏଫ୍. ଟି. ଆଇ.-ଟି. ଟି. ପି.) ଇମିଗ୍ରେସନ୍ କ୍ଲିୟରାନ୍ସ ପାଇଁ ଲାଗୁଥିବା ସମୟକୁ ୨.୫ ରୁ ୩ ମିନିଟରୁ ୩୦ ସେକେଣ୍ଡକୁ ହ୍ରାସ କରିଥାଏ। ଏହାର ପଞ୍ଜୀକରଣ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ଏବଂ ଓ. ସି. ଆଇ. କାର୍ଡଧାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ମାଗଣାରେ ଉପଲବ୍ଧ।
ଆଇ. ଭି. ଏଫ୍. ଆର୍. ଟି. ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବସାୟିକ ସୁଗମତା, ସୁବିଧା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତତା କାରଣରୁ ବ୍ୟାପକ ଆର୍ଥିକ ଲାଭ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିଛି। ପର୍ଯ୍ୟଟନ, ବ୍ୟବସାୟ, ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ, ସେବା ଉଦ୍ୟୋଗ, ବିଶେଷ କରି ବିମାନ ଚଳାଚଳ ଏବଂ ଆତିଥ୍ୟ ଉଦ୍ୟୋଗ ଆଇଭିଏଫଆରଟି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ଉପକୃତ ହୋଇଛନ୍ତି।