ଗେଟ୍ ତ୍ରୁଟିରେ ଜଳଭଣ୍ଡାରର ଜଳ ହାହାକାର : ୪୦୦ ହେକ୍ଟର ଚାଷ ଜମିର ଭରସା ପେନାକେତା ; ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ନାହିଁ
ବାଲିଗୁଡ଼ା:ତା, ୦୭/୧୦:(ସଞ୍ଜୟ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ): ଜଳ ଅଛି, ଜଳଭଣ୍ଡାର ଅଛି, ଚାଷ ଜମି ମଧ୍ୟ ଅଛି। ହେଲେ ଜଳକୁ ଧରି ରଖିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହିଁ ବାରମ୍ବାର ବିଫଳ। ଫଳରେ ପେନାକେତା ଜଳଭଣ୍ଡାର ଏବେ ଆଶୀର୍ବାଦ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଚାଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି। ଜଳଭଣ୍ଡାରର ଗେଟ୍ ବାରମ୍ବାର ଖରାପ ହେଉଥିବାରୁ ସଞ୍ଚିତ ଜଳ ଧୀରେ ଧୀରେ ନଷ୍ଟ ହେଉଛି। ଏହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ପ୍ରାୟ ୪୦୦ ହେକ୍ଟର ଚାଷଜମି ଉପରେ ପଡ଼ିବା ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି। ପ୍ରାୟ ୩୫ ହେକ୍ଟର ବା ୮୭ ଏକର ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ଏହି ଜଳଭଣ୍ଡାର ଅନେକ ପରିବାରର ଜୀବନ ଓ ଜୀବିକା ସହ ଜଡ଼ିତ। ଚାଷ ଜମିକୁ ଜଳସେଚନ ସହ ଦୈନନ୍ଦିନ ବ୍ୟବହାର, ମତ୍ସ୍ୟଚାଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ଏହା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ଏଭଳି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳସମ୍ପଦର ଗେଟ୍ ସମସ୍ୟା ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଲାଗି ରହିବା ବିଭାଗୀୟ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି। ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ କହିବାନୁଯାୟୀ, ଗେଟ୍ରେ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଲେ ମଝିରେ ମଝିରେ ମରାମତି କରାଯାଉଛି। କିନ୍ତୁ ଏହା ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ହୋଇପାରୁନାହିଁ। ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ଜଳସ୍ତର କମିଲେ ଗେଟ୍ର ମରାମତି କରାଯିବ ବୋଲି କୁହାଯାଉ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଚାଷୀଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ—ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଯଦି ସମସ୍ୟା ଜଣାଥିଲା, ତେବେ ସ୍ଥାୟୀ ମରାମତି କାହିଁକି ହେଲା ନାହିଁ? ଏପଟେ ଗେଟ୍ ଦୁର୍ବଳ ଥିବାରୁ ଜଳ ଧରି ରଖିବା ନେଇ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ନିଜ ଜମିକୁ ପାଣି ନେବା ପାଇଁ କେତେକ ଚାଷୀ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ଜଳଭଣ୍ଡାରର କିଛି ଅଂଶ ଭାଙ୍ଗୁଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି। ଜଳସେଚନ କେନାଲ୍କୁ ମଧ୍ୟ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇ ପାଣି ନେବାକୁ ପଡ଼ୁଥିବାରୁ ସମସ୍ୟା ଆହୁରି ଜଟିଳ ହେଉଛି। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ଜାରି ରହିଲେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଜଳଭଣ୍ଡାରର ଜଳସ୍ତର ଦ୍ରୁତ ହ୍ରାସ ପାଇ ଚାଷ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହେବ ବୋଲି ଚାଷୀ ମାନେ ଆଶଙ୍କା କରୁଛନ୍ତି। ପ୍ରତିବର୍ଷ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେବା ପରେ ମରାମତି କରିବା ଅପେକ୍ଷା ଏବେ ଗେଟ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଷୟିକ ଯାଞ୍ଚ କରି ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ କରିବାର ସମୟ ଆସିଛି। କାରଣ ଏହା କେବଳ ଗେଟ୍ର ତ୍ରୁଟି ନୁହେଁ, ଏହା ସହ ଜଡ଼ିତ ରହିଛି ଶହ ଶହ ଚାଷୀଙ୍କ ଫସଲ ଓ ଜୀବିକା। ଜଳସ୍ତର ହ୍ରାସ ପାଇବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମରାମତି ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରିବା ଯଦି ବିଭାଗର ଏକମାତ୍ର ବିକଳ୍ପ, ତେବେ ଗେଟ୍ରୁ ଅବିରତ ଜଳକ୍ଷୟକୁ କିଏ ରୋକିବ? ଆସନ୍ତା ଦିନରେ ଚାଷ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ପାଣି ନ ମିଳିଲେ ଏହାର ଦାୟିତ୍ୱ କାହାର—ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଏବେ ଚାଷୀଙ୍କ ମୁଖରେ। ସମସ୍ୟା କେବଳ ଜଳସେଚନରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଜଳଭଣ୍ଡାର ନିକଟରେ ପ୍ରାୟ ୩ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟରେ ନିର୍ମିତ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ପାର୍କ ଓ ବୋଟିଂ ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ବର୍ଷ ହେଲା ବନ୍ଦ ପଡ଼ିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ଜଳ ସମ୍ପଦ ନଷ୍ଟ ହେଉଛି, ଅନ୍ୟପଟେ କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କାର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଅବ୍ୟବହୃତ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ଏହା ସରକାରୀ ପାଣ୍ଠିର ବିନିଯୋଗ, ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଓ ଯୋଜନାର ସଫଳତାକୁ ନେଇ ନୂଆ ପ୍ରଶ୍ନ ଠିଆ କରିଛି। ପେନାକେତା ଜଳଭଣ୍ଡାରକୁ କେବଳ ଏକ ଜଳାଶୟ ଭାବେ ନଦେଖି କୃଷି, ଜୀବିକା, ମତ୍ସ୍ୟଚାଷ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଅର୍ଥନୀତିର ଭିତ୍ତି ଭାବେ ଦେଖିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଗେଟ୍ର ସ୍ଥାୟୀ ମରାମତି ସହ ଜଳସେଚନ କେନାଲ୍ର ସୁରକ୍ଷା ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ପ୍ରକଳ୍ପର ପୁନଃଚାଲୁ କରିବା ନେଇ ତୁରନ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ ନ ନିଆଗଲେ ଆଗକୁ ସମସ୍ୟା ଆହୁରି ଗମ୍ଭୀର ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।
ଚାଷୀଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ଏବେ ସରଳ—ଜଳଭଣ୍ଡାରରେ ପାଣି ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଯଦି ତାହାକୁ ଧରି ରଖିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନଥାଏ, ତେବେ ଏହି ଜଳସମ୍ପଦର ଲାଭ କାହା ପାଇଁ?
